Қызылорда қаласында өткен Ұлттық құрылтайдың V отырысында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ел дамуының стратегиялық бағыттарын айқындап, ауқымды саяси, әлеуметтік және институционалдық өзгерістерді жариялады. Президент сөзінде өткен төрт жылдағы реформалардың нәтижесіне тоқталып, алдағы кезеңде жүзеге асатын түбегейлі бастамаларды ортаға салды.
Құрылтай – реформалардың тірек алаңы
Мемлекет басшысының айтуынша, Ұлттық құрылтай соңғы жылдары қоғамдық пікірді жинақтайтын, маңызды шешімдер қабылданатын ықпалды институтқа айналды. Құрылтай мүшелерінің ұсыныстары негізінде 26 заң қабылданған. Бұл – қоғам сұранысына жауап беретін реформалардың нақты көрсеткіші.
Президент әйелдер мен балалардың құқығын қорғау, лудомания мен нашақорлыққа қарсы күрес, ономастиканы жүйелеу, еңбек адамдарының мәртебесін арттыру секілді қадамдар осы алаңда көтерілген бастамалардың нәтижесі екенін атап өтті.
Қызылорда: тарих пен қазіргі даму
Президент Сыр өңірінің тарихи рөліне ерекше тоқталып, Қызылорданы қазақ мемлекеттілігінің маңызды орталығы ретінде сипаттады. Аймақ соңғы жылдары әлеуметтік-экономикалық тұрғыда айтарлықтай ілгерілеген: инвестиция көлемі артты, жаңа инфрақұрылымдық және әлеуметтік нысандар салынды, энергетикалық қауіпсіздік нығайды.
Сонымен қатар Мемлекет басшысы Арал мәселесіне арнайы тоқталып, Кіші Аралды қалпына келтіру жұмыстары жалғасатынын, бұл бағытта халықаралық ынтымақтастықтың маңызы зор екенін айтты.
Экономика және энергия қауіпсіздігі
Президент ел экономикасының 6,5 пайызға өскенін, ішкі жалпы өнімнің 300 миллиард доллардан асқанын мәлімдеді. Дегенмен, ол энергетика саласындағы жүйелі проблемаларды ашық айтты. Электр қуаты тапшылығы, газ өндірісінің баяу дамуы және тиімсіз жоспарлау Үкімет жұмысына сын ретінде айтылды.
Көмір энергетикасын ұлттық жоба деңгейіне көтеру, жаңа жылу электр стансаларын жедел іске қосу, газ және су ресурстарын тиімді пайдалану – алдағы кезеңнің негізгі міндеттері ретінде белгіленді.
Цифрландыру және жасанды интеллект
2026 жыл Цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жарияланғаны жай формалдылық емес екенін атап өткен Президент бұл бағытта нақты нәтижелер талап етілетінін қадап айтты. Басқару жүйесі реттелмейінше, технологияның өзі нәтиже бермейтінін ескертіп, мемлекеттік аппараттағы басқару мәдениетін түбегейлі өзгерту қажеттігін жеткізді.
Парламенттік реформа және жаңа институттар
Президент сөзінің ең маңызды бөлігі – ауқымды саяси реформа. Мемлекет басшысы бір палаталы Парламентке көшу бастамасын жариялап, болашақ заң шығарушы органға «Құрылтай» атауын беру ұсынысын айтты. Жаңа Парламент 145 депутаттан тұрады, сапа – басты өлшем болмақ.
Сонымен қатар:
-
Қазақстанның Халық Кеңесін құру;
-
Вице-президент институтын енгізу;
-
Конституцияның Преамбуласын жаңарту;
-
Конституциялық комиссия құру және референдум өткізу жоспарлары жарияланды.
Бұл өзгерістер Қазақстанды жаңа конституциялық үлгіге көшіруге бағытталған.
Патриотизм және қоғамдық жауапкершілік
Президент жасампаз отаншылдық ұғымына ерекше мән беріп, патриотизм нақты еңбекпен, заңға құрметпен және қоғамдық жауапкершілікпен өлшенуі тиіс екенін айтты. «Таза Қазақстан» бастамасы ұлттық идеологияның ажырамас бөлігі ретінде аталды.
Сонымен бірге алаяқтық, сыбайлас жемқорлық және заңсыз әрекеттерге қарсы күресті күшейту қажеттігі қатаң ескертілді.
Қорытынды
Ұлттық құрылтайдың V отырысы ел дамуының жаңа кезеңіне жол ашатын шешімдермен есте қалды. Президент ұсынған реформалар – тек саяси өзгеріс емес, мемлекетті басқару философиясын жаңарту талпынысы. Алдағы уақытта бұл бастамалардың тағдыры халықтың қолдауына және нақты іске асуына байланысты болмақ.
